filosofie

Diversiteit in de westerse samenleving

In mei dit jaar werd in de Amerikaanse stad Minneapolis een afro-Amerikaanse man gedood door de politie. Deze tragische gebeurtenis werd vastgelegd op video en gedeeld op social media en TV. Als gevolg hiervan ontstonden er massaal protesten in de VS en op verschillende plaatsen op de wereld tegen racisme. Verglijkbare situaties waren er in 1992 in Los Angeles en in 1965 in de stad Selma. Dit is begrijpelijk, want de zwarte gemeenschap heeft het daar nooit makkelijk gehad (nergens in de blanke kolonies, overigens). Sinds het deporteren van Afrikanen naar de kolonies, wat in de essentie al een gruwelijk daad is geweest, werden deze mensen als tweederangsburgers gezien en behandeld. Zelfs na de slavernij ging dit gewoon door, waarbij het in de VS in de jaren 60 nog heel gewoon was dat donkere mensen een andere ingang moesten gebruiken bij openbare gebouwen, een ander toilet gebruiken en achterin de bus moesten gaan zitten. Zelfs tot de dag van vandaag is deze diversiteit aanwezig in dat land, met de verschillende protesten als gevolg. Er is hier dus een situatie ontstaan waarop wij mensen negatief beoordelen op basis van huidskleur. Er is geen enkele bewezen correlatie tussen iemand zijn huidskleur en persoonlijkheid.

Mensen gaan massaal de straat op om te demonstreren, met als gevolg dat veel mensen en bedrijven zich plots politiek correct gaan gedragen, alsof er een schakelaar wordt omgezet. Zo worden opeens standbeelden beklad, worden oude satirische afleveringen verwijderd en worden straten en filialen hernoemd. Dit is allemaal gebeurd sinds het laatste protest. Dit is echter opmerkelijk, aangezien dit probleem met racisme al eeuwen speelt. Zelfs de laatste decennia is (politie)geweld gericht naar donkere mensen dagelijks aanwezig. Er zijn veel donkere mensen in de VS die niet graag in een auto stappen om bang te zijn aangehouden te worden door de politie en dat niet zullen overleven. Dit is nooit een verrassing geweest, maar desondanks werd er door niemand iets over gezegd. Waarom heeft iedereen zo lang gewacht om in actie te komen?

Deze protesten zijn op gang gebracht door de media, waardoor mensen massaal de straat op gaan om te protesteren. Door groepsdrang zullen steeds meer mensen dat voorbeeld volgen en zich aansluiten bij de protesten. Zelfs in Amsterdam op de Dam waren deze protesten aanwezig. Racisme komt daardoor in de spotlights, en mensen gaan er massaal achteraanrennen. Het is goed om op de komen voor je medemens, maar doe dat dan uit eigen wil en niet omdat iemand je zegt dat je dit moet doen.

Er schuilt echter een addertje onder het gras wanneer problemen in een spotlight worden geplaatst, en dat is dat je niet het hele plaatje kan zien omdat alles eromheen juist onderbelicht wordt. Zo is de genocide op de Joodse bevolking heel erg bekend bij iedereen omdat daar genoeg aandacht aan wordt besteed door de media en de samenleving, maar er wordt geen aandacht besteed aan de genocide op de inheemse bevolking van de VS (de indianen) of de genocide op de Armeense bevolking. Om te analyseren waarom er zo’n sprake is van rassenhaat, zou je een beetje moeten uitzoomen op het geheel. Diversiteit zit niet alleen tussen mensenrassen, maar tussen de mens in zijn algemeenheid.

Ik zal dat laatste even toelichten. Tot 60 jaar geleden was het straatbeeld in de westerse wereld helemaal niet divers. Aan het hoofd van het gezin stond een blanke heteroseksuele cis gender man, die de ‘baas’ was van het huishouden en de kostwinnaar was voor het gezin. De vrouw was verantwoordelijk om voor het huishouden en de kinderen te zorgen, te koken en nieuwe kinderen op de wereld te brengen. En op zondag ging iedereen naar de kerk. Mensen die anders waren, werden uit het straatbeeld geweerd. Zo was het heel normaal om mensen met een mentale of fysieke beperking ‘weg te stoppen’ in een instelling. Daarnaast was dit ook van toepassing op homo’s, lesbiennes en transgenders, die in de gevangenis of een GGZ-instelling konden belanden. En donkere mensen kwam je bijna niet tegen. Ik kwam laatst een oud krantenartikel tegen uit Maastricht, waar het heel opmerkelijk nieuws was geworden dat een donkere man aan het werk was in een restaurant. Onze voorouders en de maatschappij die zij hebben opgebouwd, hebben zij dus gedaan zonder andere invloeden.

Ondertussen zijn we beland in het jaar 2020. Je zou haast verwachten dat we na 60 jaar eindelijk vooruitgang hebben geboekt. Helaas is dat niet helemaal gelukt. We zijn wel flink vooruit gegaan met onze maatschappij, maar de diversiteit is er nog steeds. Zo krijgen vrouwen minder betaald dan mannen voor dezelfde functie en worden regelmatig bestookt met seksistische opmerkingen of nagefloten, durven homo’s niet hand in hand over straat of worden in de steek gelaten door hun familie wanneer ze uit de kast komen (overigens bizar dat dit nog altijd nodig is), moeten gehandicapten knokken voor toegankelijk openbare ruimtes en OV, en houden ze van hun inkomsten veel minder over dan andere mensen in dezelfde functie, worden immigranten als ongewenst bestempeld en voelen we ons niet prettig bij mensen met een andere huidskleur.

Er is in onze samenleving dus niet specifiek sprake van racisme, maar van discriminatie. Dit los je niet op door standbeelden te vernielen of winkels te plunderen. Onze samenleving creëert diversiteit door overal labels op te ‘plakken’. Huidskleur, land van herkomst, seksuele oriëntatie, geslacht en genderidentiteit, en mentale en fysieke gesteldheid zijn allemaal criteria waarop we mensen identificeren en beoordelen. Zo refereren we aan sommige mensen als ‘die Marokkaan’, of ‘die homo’, of ‘die gehandicapte’ en zien we de mensen niet voor we ze echt zijn. Het is precies dát punt waarop we als maatschappij nog veel te leren hebben zodat we kunnen doorgroeien. Houd altijd in je achterhoofd dat labels fictief zijn, door de mens gecreëerd om diversiteit te stimuleren. Net zoals landsgrenzen niet meer zijn dan lijnen getekend op een kaart.

Op het moment dat wij gepresenteerd worden met kritiek over de manier waarop wij dingen deden en doen, zien wij dat automatisch als ongewenst omdat we die manier van leven zijn gewend. Zo zijn we tenslotte opgegroeid. Uiteraard gaan wij ons hiertegen verzetten op allerlei manieren, hierdoor ontstaat een ‘kamp’ met daarin iedereen tegen die kritiek. En het ergste van alles is dat alle andere mensen in het ‘andere kamp’ worden geplaatst. Ben je niet voor, dan ben je tegen. Vervolgens wordt de grootste moeite gedaan om die kritiek te blokkeren, met eindeloze discussies en zelfs geweldplegingen tot gevolg. Dit zorgt op zijn beurt weer voor escalaties aan beide kanten, met nog meer eindeloze discussies als gevolg. Hierdoor vergeten wij het doel van kritiek en discussie: om iets aan te tonen vanuit een andere optiek en hierbij samen een oplossing verzinnen. Het is dus eerder een uitdaging die samen opgelost moet worden en geen vijandigheid vanuit de ander.

Op het moment dat wij met iets geconfronteerd worden dat ons emotioneel raakt, waardoor we kwaad of verdrietig worden, wordt er in feite een bepaald thema geactiveerd in onszelf. Iets wat we hebben verdrongen in ons onderbewustzijn, wat vervolgens omhoogkomt. Omdat wij onszelf daarin niet (h)erkennen, projecteren wij die emotie op de buitenwereld. Alles en iedereen buiten ons, dat zijn de schuldigen. Wijzelf zijn uiteraard onschuldig. Pas op het moment dat wij ons realiseren dat vrede op aarde bij ons zelf begint en niet bij anderen, zijn we pas in staat om de wereld en maatschappij om ons heen te verbeteren. Haat vindt tenslotte alleen plaats in diegene die het als zodanig ervaart. Op het moment dat je kan achterhalen waardoor die gevoelens in jezelf ontstaan, kan je een poging doen om het oplossen voor jezelf. Een betere wereld begint dus ook echt bij jezelf. We zijn namelijk wel in staat om mensen op de maan te zetten en zelfrijdende auto’s te bouwen, maar zijn niet in staat om met elkaar om te gaan.

Een voorbeeld hiervan is de zwarte pietendiscussie. Dit is zo’n soort discussie die helemaal uit de hand is gelopen, doordat die gevoerd wordt door mensen in 2 ‘kampen’: voor en tegen. Een groep voelt zich door zwarte piet gediscrimineerd en de andere groep zet alles in zijn macht om die beweging tegen te werken omdat dit feest altijd een traditie is geweest. Wat er dus gebeurt is dat mensen worden verdeeld over die 2 ‘kampen’ en dan automatisch voor en tegen zijn. Jarenlang wordt er door meerderjarigen gekibbeld over een fictieve persoonlijkheid waarbij zelfs geweld aan te pas komt. Door jezelf echter in te leven in de ander en te realiseren dat anderen misschien een andere opvatting hebben, zou je ook met elkaar in gesprek kunnen gaan. En dan niet de vraag stellen: “zijn blanke mensen racistisch?” of “pakken die mensen onze tradities af?”. Maar wel: “hoe kunnen wij dit feest invullen zodat iedereen eraan kan meedoen?”

Een ander voorbeeld is het bekladden van standbeelden tijdens de protesten tegen het racisme. In Brussel gebeurde dit met het standbeeld van een kopstuk van de slavernij, die nota bene in een wijk stond waar voornamelijk Afrikaanse immigranten wonen. Dit wordt gezien als vandalisme, met daarbij argumenten zoals: “dit was in het verleden gebeurd, en dat is geschiedenis”. Echter, een standbeeld en een straat die vernoemd is naar een persoon, is gemaakt om iemand te eren. We hebben tenslotte ook geen standbeelden van Hitler neer, en we vernoemen er ook geen straten naar. Stel nu dat er een standbeeld van Hitler stond in Amsterdam op de Dam of in Antwerpen in de diamantenwijk. Dat is toch compleet respectloos? Het is echter precies dezelfde situatie, alleen in dit geval komt het voor ons dichterbij.

De gruwelijkheden die onze voorouders hebben misdaan, zijn niet meer terug te draaien. Ook kan de huidige generatie ze niet oplossen. Wat de huidige generatie wel kan is voor elkaar zorgen en accepteren dat we van binnenuit allemaal hetzelfde zijn en allemaal 1 missie hebben: het leven in levenden lijve te ondervinden.

Spiritualiteit

De wandeling van het leven

De wandelaars onder ons herkennen het vast wel, je bent bezig met een wandeling in een onbekend gebied en vervolgens nader je een T-splitsing. Je moet een keuze maken over de richting die je wilt inslaan. Er zijn verschillende manieren om deze keuze te maken. We hebben tegenwoordig allemaal de beschikking over een smartphone met daarop een kaarten app. Je kan zien waar iedere richting naartoe gaat. Dit kan ook gewoon ‘ouderwets’ met een papieren landkaart. We kunnen zo’n route dus van A naar B helemaal uitstippelen. Dit zijn de planners onder ons, die voorafgaand al weten waar ze naartoe gaan, hoe groot die afstand is, wat de maximale klim/daling is in meters en of dit een verharde of zachte weg is. Het is echter ook mogelijk om die keuze te maken op gevoel. Je kijkt naar beide richtingen en bedenkt je hierbij welke richting het aantrekkelijkst lijkt. Eventueel staan er borden met plaatsnamen of fietsroutes die suggesties kunnen tonen. In natuurgebieden komen ook wel eens kleine paadjes tevoorschijn die weer naar andere plekken kunnen leiden. Afhankelijk van je situatie ten opzichte van de toegankelijkheid zou je zo’n pad ook kunnen inslaan. Op basis van gevoel maak je een beslissing. Dit zijn de avonturiers onder ons. Beide methodes krijgen je op je plaats van bestemming, maar het doel van wandelen is niet om op je bestemming te komen, maar de wandeling zelf. Door een wandeling op gevoel te doen, krijg je meer mee van je omgeving waarin je jezelf bevindt. Mocht je verdwalen, dan kan je altijd terugvallen op al die handige navigatieapps om je in de juiste richting te wijzen. Een wandeling is net zoals een muziekstuk; je luistert het hele stuk en niet alleen de laatste noot.

natuurpad

Het leven zou je ook kunnen zien als een wandeling door een groot onbekend gebied. Je wordt geboren bij je ouders die al bezig zijn met hun eigen wandeling. Je deelt dit pad met iedereen die onderdeel uitmaakt van je leven. Zoals ouders, broers en zussen, ooms en tantes, grootouders, buren en vrienden die allemaal op hetzelfde pad lopen. Dit is echter niet zomaar een pad wat vergelijkbaar is met de fysieke wereld om ons heen. Het is een pad die nog niet is gelegd, en deze wordt gelegd naarmate wij erop lopen. Daarnaast kunnen wij wel achterom terugkijken naar het pad wat wij hebben bewandeld, maar kunnen niet teruglopen omdat dit het pad van tijd is. Wij zijn fysiek niet in staat om terug te lopen op het pad van de tijd, alleen maar vooruit.

Je bent echter niet alleen. Veel mensen en hele families lopen op een pad wat los staat van de andere paden. Deze lopen echter niet altijd parallel en kunnen elkaar soms kruisen. Bij zo’n kruising ontmoeten de mensen op die paden elkaar. Bij zo’n ‘ontmoeting’ kunnen mensen kiezen om die kruising in te slaan en de mensen op dat pad te vergezellen of om nog steeds rechtdoor te gaan. Dit kunnen de mensen op dat andere pad ook doen. Hierdoor ontstaan nieuwe vriendschappen en relaties. We zeggen niet voor niets dat iemand ‘op mijn/ons pad’ is gekomen.

Wat we echter niet moeten vergeten is dat deze wandeling van het leven een individuele wandeling is voor iedereen. Het feit dat meerdere mensen je aan het vergezellen zijn en deelnemen aan jouw pad wil niet zeggen dat zij deelnemen aan jouw wandeling. Als kind krijg je door je ouders en de overige deelnemers van het pad geleerd hoe je het pad moet bewandelen. Maar net zoals kuikens in het nest is het de bedoeling dat de kinderen daarna op eigen benen kunnen staan. Je wordt als het ware klaargestoomd voor het leven. Dat is tevens de functie van voortplanting, om het ‘stokje’ door te geven aan je nageslacht.

Er gebeurt daardoor iets opmerkelijks. Bij sommige deelnemers op jouw pad kan hun wandeling zijn afgelopen. Dit komt overeen met overlijden en dit kan verwacht (ouderdom) of onverwacht (ongeluk, ziekte enz.) gebeuren. Deze mensen verlaten op een bepaald moment jouw pad. Naarmate je de wandeling voortzet, nader je nieuwe gebieden met ook weer nieuwe looprichtingen. Je nadert nu die losse zijwegen of een kruising. Sommige deelnemers op jouw pad beslissen voor zichzelf dat ze een van die andere wegen willen inslaan. Deze mensen zullen dus jouw pad verlaten. In sommige gevallen komt dat pad uiteindelijk weer terug op het pad waar jij loopt, maar dat is niet altijd het geval! Er komt ook een moment waarbij je zelf de beslissing neemt om een ander pad in te slaan. Dit kan op een geplande locatie zijn of ongepland doordat je dit op je gevoel doet of waarbij iets of iemand op jouw pad terecht komt. In sommige gevallen willen je ouders, vrienden of partner een andere route inslaan. Je kan hierbij kiezen of je jouw eigen wandeling wilt voortzetten in hun richting of dat je toch je eigen richting inslaat. In dat laatste geval zal ook jij afscheid moeten nemen van de mensen die je niet zullen volgen op jouw pad.

Een andere analogie voor dit stukje is een ritje op een trein. Zodra je bent geboren, ben je op de trein samen met je ouders en andere metgezellen. Naarmate de trein bij verschillende haltes stopt, gaan sommige mensen eraf omdat ze een andere trein willen pakken en komen anderen er juist weer bij.

Het probleem met de natuur is echter dat niet alles vrij is van obstakels. Rotsen kunnen losraken van een berg, bomen kunnen omwaaien, er kan water op je pad komen en zelfs het weer kan voor problemen zorgen zoals zware windstoten, regenbuien, sneeuw enzovoorts. Dit kan ervoor zorgen dat je niet verder kan lopen op het pad waar je jezelf op dit moment bevindt. Misschien kom je wel een klein zijweggetje tegen die je graag zou willen bewandelen maar ben je fysiek niet in staat om dit te doen. Ook kan een conflict tussen jou en je metgezellen voor obstakels zorgen in jouw wandeling. Je zal echter toch je wandeling moeten hervatten en af en toe een ander pad moeten inslaan om zo de obstakels te omzeilen. Voor sommigen zal de wandeling fijn verlopen met rechte paden, mooi uitzicht en fijne metgezellen die op je paden meelopen en je pad kruisen. Maar er zijn ook mensen die veel obstakels zullen treffen. In sommige gevallen gaat het bij de geboorte al mis. Maar het is de kunst om te blijven doorwandelen. Dit gaat het makkelijkst wanneer de weg vooruit goed zichtbaar is waardoor we iets beter kunnen zien wat ons te wachten staat. Voor een aantal mensen lukt dat niet, omdat de weg vooruit niet meer zichtbaar is. Die mensen maken dan de beslissing om de wandeling te staken, mede door zelfdoding of euthanasie. Dit zou in een aantal gevallen voorkomen kunnen worden door die mensen te helpen de weg vooruit te laten zien.

Tijdens de wandeling van het leven hebben wij en de mensen om ons heen vaak de neiging om de gehele route al te gaan uitstippelen. We zijn hierdoor voornamelijk bezig om vooruit te kijken naar het eerstvolgende punt op onze landkaart, waardoor we de prachtige omgeving om ons heen uit het oog verliezen, omdat we daar geen aandacht meer voor hebben. We leven dan niet meer in het ‘nu’. Ook kan dit ervoor zorgen dat je een pad inslaat waarvan je gevoel zegt dat je dat niet zou willen, en daardoor een verkeerde richting inslaat. Het is echter de kunst om je gevoel te volgen en een pad in te slaan waarbij jij jezelf comfortabel mee voelt. Het is best mogelijk dat het pad wat je inslaat uitkomt in een ‘saaie’ omgeving met obstakels en je spijt hebt gekregen van die beslissing. Aangezien je niet meer terug kan lopen op dit pad, zal je echter moeten blijven doorlopen. Er komt echter een moment dat je weer een nieuw pad kan inslaan, een die beter bij je past. Dat pad zou je echter nooit hebben ontdekt als je dat vorige pad niet was bewandeld!

Het leven is een wandeling die precies op deze manier verloopt. Je komt obstakels tegen die je zal moeten overwinnen, er zullen nieuwe mensen op je pad komen die je zullen vergezellen en er zullen mensen een ander pad inslaan. Soms moet jij met of zonder een aantal van je metgezellen beslissen om een ander pad in te slaan omdat het samen niet meer te doen is. Er zullen keuzes gemaakt moeten worden omdat niet alle wandelingen continu op hetzelfde pad zullen plaatsvinden.

Ook je eigen wandeling zal op een bepaald moment eindigen. Jouw metgezellen die op dat moment nog op je pad wandelen, zullen blijven doorlopen. Jijzelf niet meer, want jouw wandeling zit erop. Je kan je nu omdraaien en terugkijken naar de wandeling die je hebt gemaakt. De volgende wandeling wordt in een ander hoofdstuk hervat. Maar voor nu, geniet van het uitzicht en de zonsondergang, en je kan zeggen: Wat was dat een bijzondere wandeling!

Algemeen

Mijn eerste post!

Dit is mijn eerste post! Hier zullen binnenkort meer posts verschijnen, dus stay tuned! 🙂