filosofie

Diversiteit in de westerse samenleving

In mei dit jaar werd in de Amerikaanse stad Minneapolis een afro-Amerikaanse man gedood door de politie. Deze tragische gebeurtenis werd vastgelegd op video en gedeeld op social media en TV. Als gevolg hiervan ontstonden er massaal protesten in de VS en op verschillende plaatsen op de wereld tegen racisme. Verglijkbare situaties waren er in 1992 in Los Angeles en in 1965 in de stad Selma. Dit is begrijpelijk, want de zwarte gemeenschap heeft het daar nooit makkelijk gehad (nergens in de blanke kolonies, overigens). Sinds het deporteren van Afrikanen naar de kolonies, wat in de essentie al een gruwelijk daad is geweest, werden deze mensen als tweederangsburgers gezien en behandeld. Zelfs na de slavernij ging dit gewoon door, waarbij het in de VS in de jaren 60 nog heel gewoon was dat donkere mensen een andere ingang moesten gebruiken bij openbare gebouwen, een ander toilet gebruiken en achterin de bus moesten gaan zitten. Zelfs tot de dag van vandaag is deze diversiteit aanwezig in dat land, met de verschillende protesten als gevolg. Er is hier dus een situatie ontstaan waarop wij mensen negatief beoordelen op basis van huidskleur. Er is geen enkele bewezen correlatie tussen iemand zijn huidskleur en persoonlijkheid.

Mensen gaan massaal de straat op om te demonstreren, met als gevolg dat veel mensen en bedrijven zich plots politiek correct gaan gedragen, alsof er een schakelaar wordt omgezet. Zo worden opeens standbeelden beklad, worden oude satirische afleveringen verwijderd en worden straten en filialen hernoemd. Dit is allemaal gebeurd sinds het laatste protest. Dit is echter opmerkelijk, aangezien dit probleem met racisme al eeuwen speelt. Zelfs de laatste decennia is (politie)geweld gericht naar donkere mensen dagelijks aanwezig. Er zijn veel donkere mensen in de VS die niet graag in een auto stappen om bang te zijn aangehouden te worden door de politie en dat niet zullen overleven. Dit is nooit een verrassing geweest, maar desondanks werd er door niemand iets over gezegd. Waarom heeft iedereen zo lang gewacht om in actie te komen?

Deze protesten zijn op gang gebracht door de media, waardoor mensen massaal de straat op gaan om te protesteren. Door groepsdrang zullen steeds meer mensen dat voorbeeld volgen en zich aansluiten bij de protesten. Zelfs in Amsterdam op de Dam waren deze protesten aanwezig. Racisme komt daardoor in de spotlights, en mensen gaan er massaal achteraanrennen. Het is goed om op de komen voor je medemens, maar doe dat dan uit eigen wil en niet omdat iemand je zegt dat je dit moet doen.

Er schuilt echter een addertje onder het gras wanneer problemen in een spotlight worden geplaatst, en dat is dat je niet het hele plaatje kan zien omdat alles eromheen juist onderbelicht wordt. Zo is de genocide op de Joodse bevolking heel erg bekend bij iedereen omdat daar genoeg aandacht aan wordt besteed door de media en de samenleving, maar er wordt geen aandacht besteed aan de genocide op de inheemse bevolking van de VS (de indianen) of de genocide op de Armeense bevolking. Om te analyseren waarom er zo’n sprake is van rassenhaat, zou je een beetje moeten uitzoomen op het geheel. Diversiteit zit niet alleen tussen mensenrassen, maar tussen de mens in zijn algemeenheid.

Ik zal dat laatste even toelichten. Tot 60 jaar geleden was het straatbeeld in de westerse wereld helemaal niet divers. Aan het hoofd van het gezin stond een blanke heteroseksuele cis gender man, die de ‘baas’ was van het huishouden en de kostwinnaar was voor het gezin. De vrouw was verantwoordelijk om voor het huishouden en de kinderen te zorgen, te koken en nieuwe kinderen op de wereld te brengen. En op zondag ging iedereen naar de kerk. Mensen die anders waren, werden uit het straatbeeld geweerd. Zo was het heel normaal om mensen met een mentale of fysieke beperking ‘weg te stoppen’ in een instelling. Daarnaast was dit ook van toepassing op homo’s, lesbiennes en transgenders, die in de gevangenis of een GGZ-instelling konden belanden. En donkere mensen kwam je bijna niet tegen. Ik kwam laatst een oud krantenartikel tegen uit Maastricht, waar het heel opmerkelijk nieuws was geworden dat een donkere man aan het werk was in een restaurant. Onze voorouders en de maatschappij die zij hebben opgebouwd, hebben zij dus gedaan zonder andere invloeden.

Ondertussen zijn we beland in het jaar 2020. Je zou haast verwachten dat we na 60 jaar eindelijk vooruitgang hebben geboekt. Helaas is dat niet helemaal gelukt. We zijn wel flink vooruit gegaan met onze maatschappij, maar de diversiteit is er nog steeds. Zo krijgen vrouwen minder betaald dan mannen voor dezelfde functie en worden regelmatig bestookt met seksistische opmerkingen of nagefloten, durven homo’s niet hand in hand over straat of worden in de steek gelaten door hun familie wanneer ze uit de kast komen (overigens bizar dat dit nog altijd nodig is), moeten gehandicapten knokken voor toegankelijk openbare ruimtes en OV, en houden ze van hun inkomsten veel minder over dan andere mensen in dezelfde functie, worden immigranten als ongewenst bestempeld en voelen we ons niet prettig bij mensen met een andere huidskleur.

Er is in onze samenleving dus niet specifiek sprake van racisme, maar van discriminatie. Dit los je niet op door standbeelden te vernielen of winkels te plunderen. Onze samenleving creëert diversiteit door overal labels op te ‘plakken’. Huidskleur, land van herkomst, seksuele oriëntatie, geslacht en genderidentiteit, en mentale en fysieke gesteldheid zijn allemaal criteria waarop we mensen identificeren en beoordelen. Zo refereren we aan sommige mensen als ‘die Marokkaan’, of ‘die homo’, of ‘die gehandicapte’ en zien we de mensen niet voor we ze echt zijn. Het is precies dát punt waarop we als maatschappij nog veel te leren hebben zodat we kunnen doorgroeien. Houd altijd in je achterhoofd dat labels fictief zijn, door de mens gecreëerd om diversiteit te stimuleren. Net zoals landsgrenzen niet meer zijn dan lijnen getekend op een kaart.

Op het moment dat wij gepresenteerd worden met kritiek over de manier waarop wij dingen deden en doen, zien wij dat automatisch als ongewenst omdat we die manier van leven zijn gewend. Zo zijn we tenslotte opgegroeid. Uiteraard gaan wij ons hiertegen verzetten op allerlei manieren, hierdoor ontstaat een ‘kamp’ met daarin iedereen tegen die kritiek. En het ergste van alles is dat alle andere mensen in het ‘andere kamp’ worden geplaatst. Ben je niet voor, dan ben je tegen. Vervolgens wordt de grootste moeite gedaan om die kritiek te blokkeren, met eindeloze discussies en zelfs geweldplegingen tot gevolg. Dit zorgt op zijn beurt weer voor escalaties aan beide kanten, met nog meer eindeloze discussies als gevolg. Hierdoor vergeten wij het doel van kritiek en discussie: om iets aan te tonen vanuit een andere optiek en hierbij samen een oplossing verzinnen. Het is dus eerder een uitdaging die samen opgelost moet worden en geen vijandigheid vanuit de ander.

Op het moment dat wij met iets geconfronteerd worden dat ons emotioneel raakt, waardoor we kwaad of verdrietig worden, wordt er in feite een bepaald thema geactiveerd in onszelf. Iets wat we hebben verdrongen in ons onderbewustzijn, wat vervolgens omhoogkomt. Omdat wij onszelf daarin niet (h)erkennen, projecteren wij die emotie op de buitenwereld. Alles en iedereen buiten ons, dat zijn de schuldigen. Wijzelf zijn uiteraard onschuldig. Pas op het moment dat wij ons realiseren dat vrede op aarde bij ons zelf begint en niet bij anderen, zijn we pas in staat om de wereld en maatschappij om ons heen te verbeteren. Haat vindt tenslotte alleen plaats in diegene die het als zodanig ervaart. Op het moment dat je kan achterhalen waardoor die gevoelens in jezelf ontstaan, kan je een poging doen om het oplossen voor jezelf. Een betere wereld begint dus ook echt bij jezelf. We zijn namelijk wel in staat om mensen op de maan te zetten en zelfrijdende auto’s te bouwen, maar zijn niet in staat om met elkaar om te gaan.

Een voorbeeld hiervan is de zwarte pietendiscussie. Dit is zo’n soort discussie die helemaal uit de hand is gelopen, doordat die gevoerd wordt door mensen in 2 ‘kampen’: voor en tegen. Een groep voelt zich door zwarte piet gediscrimineerd en de andere groep zet alles in zijn macht om die beweging tegen te werken omdat dit feest altijd een traditie is geweest. Wat er dus gebeurt is dat mensen worden verdeeld over die 2 ‘kampen’ en dan automatisch voor en tegen zijn. Jarenlang wordt er door meerderjarigen gekibbeld over een fictieve persoonlijkheid waarbij zelfs geweld aan te pas komt. Door jezelf echter in te leven in de ander en te realiseren dat anderen misschien een andere opvatting hebben, zou je ook met elkaar in gesprek kunnen gaan. En dan niet de vraag stellen: “zijn blanke mensen racistisch?” of “pakken die mensen onze tradities af?”. Maar wel: “hoe kunnen wij dit feest invullen zodat iedereen eraan kan meedoen?”

Een ander voorbeeld is het bekladden van standbeelden tijdens de protesten tegen het racisme. In Brussel gebeurde dit met het standbeeld van een kopstuk van de slavernij, die nota bene in een wijk stond waar voornamelijk Afrikaanse immigranten wonen. Dit wordt gezien als vandalisme, met daarbij argumenten zoals: “dit was in het verleden gebeurd, en dat is geschiedenis”. Echter, een standbeeld en een straat die vernoemd is naar een persoon, is gemaakt om iemand te eren. We hebben tenslotte ook geen standbeelden van Hitler neer, en we vernoemen er ook geen straten naar. Stel nu dat er een standbeeld van Hitler stond in Amsterdam op de Dam of in Antwerpen in de diamantenwijk. Dat is toch compleet respectloos? Het is echter precies dezelfde situatie, alleen in dit geval komt het voor ons dichterbij.

De gruwelijkheden die onze voorouders hebben misdaan, zijn niet meer terug te draaien. Ook kan de huidige generatie ze niet oplossen. Wat de huidige generatie wel kan is voor elkaar zorgen en accepteren dat we van binnenuit allemaal hetzelfde zijn en allemaal 1 missie hebben: het leven in levenden lijve te ondervinden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.